Vì sao chúng ta vẫn cần nói về bình đẳng giới?
Việt Nam hiện đại cho chúng ta thấy một bức tranh đa chiều về bình đẳng giới. Một mặt, cơ hội tiếp cận giáo dục, việc làm và chăm sóc sức khỏe của phụ nữ đã được cải thiện: khoảng cách giới trong giáo dục phổ thông gần như được xóa bỏ; tỷ lệ phụ nữ tham gia giáo dục bậc đại học và thị trường lao động ngày càng cao. Ngày càng có nhiều không gian đối thoại về giới được khởi xướng bởi cộng đồng, cùng với đó là sự chuyển dịch trong nhận thức xã hội với công việc chăm sóc, quyền tự quyết về sinh sản hay bạo lực trên cơ sở giới.
Thế nhưng, đằng sau những thành tựu vĩ mô là thực tế đời sống phức tạp hơn, nơi định kiến và khuôn mẫu giới vẫn “ăn sâu bám rễ” và chi phối đời sống thường nhật. Đó là khi xã hội mặc định vai trò “trụ cột” cho nam giới và “thiên chức chăm sóc” cho phụ nữ, quy định ai được phép mệt và ai phải gánh gồng chịu đựng; là khi nhà tuyển dụng phán xét một người dựa trên giới tính và kế hoạch sinh con; là những công việc chăm sóc bị coi như nghĩa vụ hiển nhiên, thay vì một dạng lao động cần ghi nhận và trả công; hay là những lời công kích và đổ lỗi cho nạn nhân của bạo lực.
Chuẩn mực giới len lỏi vào mọi không gian, ẩn mình sau nhịp sống thường nhật, vô hình hoá cấu trúc bất bình đẳng và trở thành điều-hiển-nhiên khiến ta vô thức tuân theo mà hiếm khi dừng lại để chất vấn.
Vì lẽ đó, ECUE-VGEM và TUVA-Nhà Nhiều Cột đồng khởi xướng Gender Week 2026 với chủ đề “Thấy những điều chưa tỏ”, diễn ra từ ngày 14/11 đến hết ngày 30/11. Thông qua các sáng kiến cộng đồng với đa dạng hình thức thể hiện, chương trình mong muốn mở ra một không gian để cộng đồng cùng bóc tách tầng tầng lớp lớp khuôn mẫu và định kiến giới trong đời sống. Đây cũng là không gian để chúng ta đặt chuyện giới dưới những lăng kính đa chiều, chất vấn cấu trúc bất bình đẳng đang tồn tại, ghi nhận những lao động thầm lặng mà bền bỉ của những con người đang tạo ra sự thay đổi mỗi ngày.
“Thấy những điều chưa tỏ” không chỉ là nhận ra những khuôn mẫu và định kiến giới trong muôn vàn lát cắt của đời sống, mà còn là nhìn thấy khả thể của sự thay đổi, dù là nhỏ nhất. Một ý nghĩ thoáng qua, một lựa chọn lệch ra khỏi lối mòn, một thực hành chưa thành thói quen… tất cả đều có thể khiến ta bắt đầu hình dung những cách sống và làm khác đi, từ đó nuôi dưỡng niềm tin về một xã hội bình đẳng, đa dạng và bao dung hơn cho mọi người.
Hãy chờ đón những “cách thấy” mà ECUE-VGEM và TUVA-Nhà Nhiều Cột đem đến trong Gender Week năm nay nhé!
–
Gender Week (Tuần lễ Giới) là chuỗi sự kiện văn hóa, nghệ thuật và đối thoại cộng đồng thường niên, được tổ chức nhằm nâng cao nhận thức, thảo luận và thúc đẩy các thực hành bình đẳng giới. Gender Week 2026 được đồng tổ chức bởi ECUE-VGEM và TUVA-Nhà Nhiều Cột.
